FİSTÜL

MAKAT ÇEVRESİNDE OLUŞAN FİSTÜL

( ANOREKTAL / PERİANAL FİSTÜL)

İki organ veya iki doku yüzeyi arasında normalde olmayan bir bağlantının

(kanalın) olmasına fistül denir. Anal kanal ile etrafındaki deri arasında anormal

bir kanal oluşmasına ise perianal fistül denir.

Fistüllerin çoğu, anorektal abselerin kendiliğinden ya da cerrahi olarak

boşaltılmasından sonra ortaya çıkar. ( fistül, absenin geliştiği salgı bezi ile

absenin drene olduğu cildi birbirine bağlayan küçük bir geçittir)

Erkeklerde daha sık görülür.

Daha seyrek nedenleri tüberküloz, ülseratif kolit, Crohn hastalığı, kanser,

cinsel temasla geçen hastalıklar ve radyoterapidir.

Perianal fistül

Her abse, her zaman fistüle dönüşmez. İyi drene edilmeyen ya da

kendiliğinden açılan abselerin yarısından çoğunda fistül oluşur. Hangi

absenin fistülleşeceği konusunda da bir tahminde bulunmak pek mümkün

değildir.

Anorektal abse ve fistüller aynı patolojinin değişik evreleridir. Abse anal

bezlerin enfeksiyonunun akut, fistül ise kronik dönemini oluşturur.

Fistül gelişen hastalarda sıklıkla kanlı veya sarı renkli cerahat akıntısı

şikayeti olup, bu hastalarda genellikle ateş, halsizlik ve ağrı olmaz. Akıntının

yaptığı tahriş sonucu bu bölgede kaşıntı ortaya çıkabilir.

Bu akıntı 2-3 ay devam ederse perianal fistül tanısı konur.

Eğer ilk olarak fistülün cilt tarafındaki dış ağzı iyileşir ve kapanırsa içerde

biriken iltihap nedeni ile yeniden abse oluşabilir ve absenin bulguları da mevcut

şikayetlere eklenir (nüks abse).

Tanı

Fizik muayene ile fistülün anüs etrafındaki cilde açılmış olan dış ağzı

kolaylıkla bulunur. Dış ağızdan ilerletilen stile adı verilen bir alet yardımı ile

fistülün gidiş yönü araştırılır. Sıklıkla anestezi altında anoskop ile fistülün iç ağzı

belirlenmeye çalışılır.

Tedavi

Fistül tedavisindeki ana amaç:

- fistül kanalını ortadan kaldırmak

- hastalığın tekrarlamasını önlemek

- bunları yaparken de kişinin dışkı kontrolünün bozulmamasını

sağlamaktır.

Perianal fistülü tedavi etmek için genellikle bir cerrahi girişim gerekir. En

sık kullanılan yöntem fistülotomidir. Burada stile yardımı ile yolu belirlenen

fistül kanalının ön duvarı kesilerek açılır, kürete edilir, böylece fistül dış ve iç

ağzını birleştiren ve daha sonra kontrollü olarak iyileşecek bir yara oluşturulmuş

olur.

Yüksek yerleşimli fistüllerde (fistül iç ağzı anal kanalın daha yukarı

kısımlarındaysa ve fistül kanalı dışkı kontrolünü sağlayan kasları da içeriyorsa),

iki aşamalı işlem veya daha karmaşık onarım gerekebilir. Böyle durumlarda seton

tekniği kullanılabilir. Seton, fistül kanalından geçirilen bir iptir. Bu, ipek,

naylon, lastik vb değişik ürünlerden olabilir. Seton devamlı olarak iltihabın

boşalmasını sağladığı için basit ve güvenilir bir yöntemdir.

Fistülotomi (fistül kanalının üzerinin açılması)