Kalp damar hastalıklarını araştırmada kullanılan testlerden biridir. Hasta, dönen bir bant üzerinde yürütülerek (treadmill) veya sabit bir bisiklette pedal çevirtilerek kalp hızı artırılır. Bu sırada hastadan alınan EKG kayıtlarının bilgisayarda analizi yapılır. Aynı zamanda egzersizle kan basıncı ve nabız değişiklikleri, hastanın göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi şikayetlerinin olup olmadığı da kaydedilir. Normal EKG'de görülmeyen bozukluklar bu test sayesinde ortaya çıkarılabilir.
Bu test;
Kalp damarlarında darlık olan hastaları ortaya çıkarmak ve hastalığın ciddiyetini tespit etmek,
Kalp krizi geçiren hastalarda risk belirlemek,
Tedavi sonuçlarını takip etmek için,
Eforla tansiyon yükselme derecesini araştırmak,
Efor kapasitesinin ölçülmesinde,
Eforla ortaya çıkan ritim bozukluklarının tanısında
önemli rol oynar. Göğüs ağrılarının değerlendirilmesinde önemli bir tanı aracıdır. Göğüs ağrısının kalpten kaynaklanıp kaynaklanmadığını tespit eder. Özellikle 40 yaş üstü hiçbir şikayeti olmayan kişilere de belirgin bir şikayete neden olmayan kalp damar hastalığının tanısı için faydalı olabilir.
Ancak kalp damar hastalıklarını göstermedeki duyarlılığı çok yüksek değildir. Kalp damar hastalığı olanların `-€'ninde hastalığı gösterirken, hastalık olmayanların da ancak € civarındaki kısmına hastalık yoktur diyebilmektedir. Dolayısıyla da yalancı pozitif ve yalancı negatif sonuçları az olmayan bir tanı yöntemidir
Ritim Holter Tetkiki (veya Holter monitor)
Dr. Norman Holter tarafından geliştirilmiştir. Kalp atımlarının elektrokardiyografik olarak 24 saat boyunca (bazı yeni cihazlarda bu süre 48-72 saate kadar uzayabilir) kayıt edilmesidir. Çoğunlukla kişinin normal günlük hayatı sırasında kalp ritmini izlemek için kullanılır.
Kullanım alanları:
Ritim bozukluklarının tanısında,
Şikayet oluşturmayan kalp damar hastalıklarının tanı ve tedavisinin değerlendirilmesinde,
Ritim veya damar hastalıklarında tedavinin izlenmesinde,
Hastanın bir takım şikayetlerinde (özellikle bayılmada), şikayetlerinin kalp ile ilgili olup olmadığının araştırılmasında.
Kalp atımlarının uzun süreli kayıt edilmesi ile ritim bozuklukları ve gün içinde kalp hızının en yüksek en düşük değerleri saptanabilir, böylece en uygun tedavi şekli saptanır.
Cep telefonu gibi kemere bağlanan bir cihaz olup 3-4 adet kablosu, elektrodlar (yumuşak plastikten yapılı 3-4 cm çapında yapışkanlı malzeme) aracılığı ile göğüse tutturulur. Kişi günlük normal yaşamını sürdürürken cihaz planlanan zaman boyunca kalp elektrosunu kaybeder. Süre sonunda cihaz çıkarılarak alınan kayıtlar bilgisayarda analiz edilir.
Holter monitor sırasında yakalanan bir aritmi
Bu alet sayesinde muayene sırasında görülmeyen fakat gün içerisinde kısa süreli olup geçen çarpıntılar, göğüs ağrıları, baygınlık hissi gibi kalpten kaynaklanan tüm ritm bozuklukları tespit edilebilir.
Holter tetkikinden önce özellikle doktorunuza almakta olduğunuz ilaçları tetkik öncesinde kesmeniz gerekip gerekmediğini sormalısınız. Holter cihazı takıldıktan sonra özellikle şikayetinizi oluşturan olayları tekrarlayın, örneğin şikayetiniz kahve içince oluyorsa kahve için veya merdiven çıkınca oluyorsa merdiven çıkın vs.
Ekokardiyografi (EKO) nedir ?
Renkli, üç boyutlu kalp ultrosonudur. Yaklaşık 15 yıldır dünyada ve Türkiye'de kullanılmakta olan bir uygulamadır. Gelişen teknoloji ile birlikte gün geçtikçe cihazların daha modern hale gelmesi, hekimlere daha detaylı bilgi verme olanağını sağlamaktadır.
Ekokardiyografi kimlere uygulanabilir ?
Ekokardiyografi yaş sınırlaması olmaksızın herkese yapılabilr. Ekokardiyografi uygulamasında görüntüyü sağlayan Ultrason dalgaları hiç bir şekilde insan vücuduna zarar vermez. Hamile bayanlarda da rahatlıkla uygulanır, anne ve bebek için hiç bir riski yoktur.
Ekokardiyografi ne zaman çekilir ?
Ekokardiyografi kalp kapakçığı rahatsızlığı, kalp yetersizliği, doğuştan kalp rahatsızlığı olan insanlarda mutlaka yapılması gerekli olan bir tetkiktir. Tıptaki başka hiç bir uygulama belirtilen bu hastalıklar hakkında daha detaylı bilgi vermez.Bu nedenle hiç bir şikayeti olmayan, kendini tamamen sağlıklı hisseden kişilerde dahi EKO' nın rutin olarak uygulanmasında fayda vardır. Bu rutin uygulama sonucu gizli olan kalp rahatsızlıkları tespit edilebilir.
Genelleme yapılması gerekirse 40 yaşını geçen her erkek ve menopoza giren her kadının yılda birdefa rutin olarak EKO yaptırması gereklidir. Bu uygulama Avrupa ülkelerinde uzun yıllardır rutin uygulama içersinde yer almaktadır.
Çocuklarda Ekokardiyografi (EKO) uygulaması
Periyodik çocuk sağlığı taramaları esnasında halk dilinde üfürüm olarak adlandırılan normal dışı bir kalp sesi tespit edilmesi ile altta yatan sebebi öğrenmenin tek yolu renkli doppler ekokardiyografidir.
Çocuklarda sık görüldüğünü yine halk arasında kalp deliği (kalp duvarı Anomelileri, ASD, VSD, Foramen ovale) ramatizmal kalp kapakçığı hastalıkları ve doğuştan olan kalp damar anomalileri (Ductus arteriozus Tektroloji Fallot vs.) Ekokardiyografi uygulaması ile kolayca saptanmakta ve hastalığın türü teşhis edilmektedir.
Ekokardiyografi sonucu yapılan uygulamalar
1) Kalp kapakçığı rahatsızlığı
(Mitral yetersizlik ve darlık) (Aort yetersizliği ve darllığı) (Pulmoner yetersizlik ve darlığı)
Bu hastalıkların derecesine ve seviyesine göre hastanın kalp kapağının yenilenmesi (kalp kapağı protezi) veya balon ile açılması (valvuloplasti) uygulanmaktadır.
EKO ile erken teşhis şansını yakalayan hastalar, bu riskli uygulamaya gerek duyulmadan ilaç tedavisiyle ameliyatsız kurtulabilir.
2) Kalp yetersizliği (kalp kaslarının kasılma kusuru)
Orta ve ileri yaşta sık rastlanan bu hastalığın zaman içinde tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır. İlaç tedavisi ile hastanın hayatı uzatılır ve yaşam kalitesi arttırılır.İleri safhada tedavisi zor ve tamamiyle mümkün olmayan kalp yetersizliği hastalığı ,erken dönem de EKO ile saptandığında kolaylıkla tedavi edilir.
3) Kalp krizi (Miyokard infaktüsü)
Ekokardiyografi ile kalbi besleyen büyük damarların (Aort ve pulmoner arter) açık veya kapalı olup olmadığı rahatlıkla saptanabilir. Büyük damarlardaki bulgulardan yola çıkarak küçük çaplı koroner anjiografi ile hastanın ilerde mutlak geçireceği kalp krizi önlenmektedir.
SONUÇ :
40 yaşını geçmiş her sağlıklı erkek ile menopoza girmiş ve östrojen eksikliği olan her kadın yılda bir kez rutin EKOKARDİYOGRAFİ (EKO) yaptırmasında fayda vardır.
Böylece erken teşhis ve tedavi mümkün olacaktır.
Bu Metin İSTANBUL TIP MERKEZİ Kardiyoloji uzmanı tarafından hazırlanmıştır.
© İstanbul Tıp Merkezi