Çocuk Sağlığı ve Hastalıklar-Aşılar

AŞILAMADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLARA DİKKAT!

Aşıların etkinliklerinin azalmaması için üretildikleri andan, kişilere uygulanıncaya kadar geçen süre içerisinde uygun ısıda depolanmasını ve taşınmasını sağlayan sisteme "soğuk zincir" adı verilmektedir. Soğuk zincirin bir halkasında meydana gelebilecek bir aksaklık, etkinliğini kaybetmiş bir aşının kişilere uygulanmasına neden olabilecektir.

Tüm aşılar ısıya hassastırlar. BCG ve kızamık aşıları gibi bazıları ise ayrıca gün ışığına da (uv) hassasiyet göstermektedirler. Biyolojik ürünler, özellikle aşılar üretildikleri andan itibaren ısı artışı riski altındadırlar. Bu nedenle depolanma sevkiyat sırasında meydana gelebilecek ısı artışlarından aşıları korumak gereklidir. Az veya çok ısıyla karşılaşma, aşıyı olumsuz etkilemekte ve aşı tekrar uygun ısılara konulsa dahi, ısı artışının yapmış olduğu etki ortadan kalkmamaktadır.

Bu konuda dünya sağlık örgütünün (who) örneği çok ilgi çekicidir: "Yumurta bir kez haşlandıktan sonra ne yaparsanız yapın eski haline döndürülemez,aşıların protein kompozisyonunda ısıya maruz kalmaları ile oluşan değişikliklerin bu örnekte olduğu gibi geri dönüşümü mümkün değildir. "

Yüksek ısıyla olduğu kadar çok düşük ısıyla karşılaşmada aşıların inaktif hale gelmesine neden olmaktadır. Bu nedenle en ideal ısı +2 c ile +8 c arasındaki buzdolabı raf ısısıdır.

AŞILARIN uygun ısılarda depolanması günlük olarak izlenen,elektrik kesintisi sırasında jeneratörü devreye girecek kurumlardan aşı tedarik edilmesine özen gösterilmelidir.

Bulaşıcı hastalıklar, halen çocukluk yaş grubunda önemli hastalıklar arasında Yer almaktadır. Çocuklarımızı bunlardan korumada en güvenli ve en etkili silahımız İse “AŞILAMA”dır. Düzenli aşı uygulamaları ile çocuklarımızın bazı hastalıklara yakalanmaması, bazılarını ise hafif atlatmasını sağlayabiliriz.

Doğumdan itibaren yapılması gerekli bazı aşılar şunlardır:

  • BCG (verem) aşısı
  • DBT (difteri,boğmaca,tetenoz) ve oral polio (çocuk felci) aşısı
  • H.influenza (menenjit) aşısı
  • Kızamık aşısı
  • Hepatit B aşısı
  • MMR (kızamık,kızamıkçık,kabakulak) aşısı

Bu aşıların aynı enjektörde birleştirildiği kombine aşılar da mevcut olup çocuğa ve aileye kolaylık sağlamaktadırlar.Bazen aşıların yan etkileri ile ilgili yanlış fikirler çocukların aşıdan mahrum kalmasına yol açabilmektedir. Örneğin; ishal, hafif üste solunum yolu enfeksiyonu, önceki aşılama yerinde hafif bir reaksiyon, antibiyotik tedavisi alıyor olmak aşıya engel oluşturmaz. Yaz aylarında aşı yapılmaz şeklindeki inançta doğru değildir.

Aşıdan sonra ateş ortaya çıkarsa gerekli önlemler alınarak, her zaman aşı yapılabilir. Gebe kadınların çocuklarına bütün aşılar yapılabilir. Zamanından erken doğan Prematür bebeklerinde aşıları ihmal edilmemeli, bulaşıcı hastalıklara karşı korunmaya alınmalıdırlar.

Hedefimiz, hastalık etkeni ile karşılaşmadan önce çocuklarımızı korumak, aşı ile önlenebilr hastalıkların yol açtığı sakatlık ve ölümleri ortadan kaldırmaktır.

İstanbul Tıp Merkezi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Aşılamanın Önemi Atlanmamalı

Bazı anne babalar aşıların taşıyabileceği riskler nedeniyle ya da aşışı yapılan hastalıklar
artık çok nadir görüldüğü için çocuklarını aşılatmamayı tercih ederler. Oysa aşılar risk taşımadıkları gibi çocukları gelişme bozukluğu, sakatlık ve ölümcül hastalıklardan korumaktadır ve bazı hastalıkları nadir hale getiren çocukların sürekli ve düzenli kampanyalarla aşılanmış olmalarıdır.

  • Grip, soğuk algınlığı gibi hastalıklar sırasında çocuğunuza aşı yaptırmanız doğru değildir. Çocuğunuzun aşıdan önceki hafta antibiyotik almamış olması gerekir.
  • Aşı bebeklerde ateş yükselmesine yol açabilir. Bu nedenle 24 saat içinde belli aralıklarla ateşleri ölçülmelidir. Ateşin yükselmesi durumunda doktorunuzun önereceği dozda Parasetamol şurup vermeniz doğru olacaktır. Aşı yerinde oluşacak şişlik sizi endişelendirmesin, birkaç hafta içinde yok olacaktır.
  • Kızamık aşısından sonraki on gün içinde ateş ve deride döküntüler oluşabilir. Kabakulak aşısı da üç hafta sonra yüzde hafif bir şişmeye yol açabilir. Bu doğal etkiler sizi endişelendirmesin.
  • Bunların dışında farklı bir belirti ortaya çıkarsa, çocuğunuzun ağlaması değişirse ya da ateşi 38 derece’yi geçerse hemen doktorunuza baş vurmalısınız.

SAĞLIK BAKANLIĞI TARAFINDAN YGULANMAKTA OLAN AŞI TAKVİMİ

Doğumdan hemen sonra Hepatit B 1. Dozu uygulanır

Sonraki Aşılar:

1. AY Hepatit B 2. doz

2. AY BCG + Beşli Karma Aşısı 1. Doz + Zatüre Aşısı 1. Doz

3. AY Rotavirüs Aşısı 1. doz (ÖZEL AŞI)

4. AY Beşli Karma Aşısı 2. doz + Zatüre Aşısı 2. doz

5.Ay Rotavirüs Aşısı 2. doz (ÖZEL AŞI)

6. Ay Beşli KArma Aşısı 3. doz + Zatüre Aşısı 3.doz + Hepatit B 3. doz

1 Yaş MMR-Kızamık Kızamıkçık Kabakulak Aşısı 1. doz

1 Yaş Zatüre Aşısı 4. doz

1 Yaş-15 ay Su çiçeği Aşısı(ÖZEL)

18 Ay Üçlü Karma (Difteri Tetanoz Boğmaca) + OPV(Oral Polio) 4.doz

18 Ay Menenjit Aşısı

2 Yaş Hepatit A 1. doz

2,5 Yaş Hepatit A 2. doz

4-6 Yaş arası (İlkokul 1.sınıf) MMR- Kızamık Kızamıkçık Kabakulak Aşısı 2. doz

4-6 Yaş arası (İlkokul 1.sınıf) Difteri Tetanoz+OPV(Oral polio)

İlk yapılan Hepatit aşısından 5-7 yıl sonra Hepatit B rapel (tekrar)hatırlatma dozu vurulmalıdır.